വിശുദ്ധയെപ്പറ്റി ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ ചരിത്രപരമായ രേഖ കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളത് ‘മാര്ട്രിയോളജിയം ഹിയറോണിമിയാനം’ (Martryologium Hieronymianum’ എന്ന വിവരണത്തിലാണ്. ഇതില് വിശുദ്ധയുടെ ജന്മസ്ഥലമായി പരാമര്ശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത് കാംബാനിയായിലുള്ള കുമായാണ്. വിശുദ്ധ ഗ്രിഗറിയുടെ എഴുത്ത്കളിലും ഇതേ സ്ഥലത്തെ പറ്റിയുള്ള പരാമര്ശം കാണാന് സാധിക്കും. നേപ്പിള്സിലും, സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലും വിശുദ്ധ ജൂലിയാനയെ പ്രത്യേകമായി വണങ്ങി വരുന്നു എന്നത് ഇതിനെ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ജാനുവാരിയ എന്ന് പേരായ ഒരു സ്ത്രീ തന്റെ ഭൂമിയില് ഒരു ദേവാലയം പണികഴിപ്പിച്ചു. ഇതിന്റെ അഭിഷേകത്തിനായി സിസ്റ്റര് സെവേരിനസിന്റേയും വിശുദ്ധ ജൂലിയാനയുടേയും തിരുശേഷിപ്പുകള് അവിടെ കൊണ്ടുവരണമെന്ന് അവര് ആഗ്രഹിച്ചു. ഇത് മനസ്സിലാക്കിയ വിശുദ്ധ ഗ്രിഗറി ‘ജാനുവാരിയയുടെ ആഗ്രഹം കഴിയുമെങ്കില് സാധിച്ചു കൊടുക്കുക’എന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു നേപ്പിള്സിലെ മെത്രാനായിരുന്ന ഫോര്റ്റുനാറ്റസിന് കത്തെഴുതി എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ലാറ്റിന് സഭകളും, ഗ്രീക്ക് സഭകളും അവരുടെ വിശുദ്ധരുടെ പട്ടികയില് ഈ വിശുദ്ധയേയും ഉള്പ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ബെഡെ എന്ന രക്തസാക്ഷി തന്റെ രക്തസാക്ഷിത്വ വിവരണ പട്ടികയില് വിശുദ്ധ ജൂലിയാനയുടെ പ്രവര്ത്തികളെ കുറിച്ച് വിവരിച്ചിരിക്കുന്നത് പൂര്ണ്ണമായും ഐതീഹ്യങ്ങളെ ആസ്പദമാക്കിയാണ്. ഇതില് വിവരിച്ചിരിക്കുന്നതനുസരിച്ച് നിക്കോമെദിയായില് ആയിരുന്നു വിശുദ്ധ ജൂലിയാന ജീവിച്ചിരുന്നത്. സെനറ്റര് ആയിരുന്ന എലിയൂസിസുമായി വിശുദ്ധയുടെ വിവാഹം നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അവളുടെ പിതാവായ ആഫ്രിക്കാനസ് ഒരു അവിശ്വാസിയും ക്രിസ്ത്യാനികളേ എതിര്ത്തിരിന്ന ഒരാളായിരുന്നു.
മാക്സിമിയാനൂസ് ചക്രവര്ത്തിയുടെ മതപീഡനത്തില് നിരവധി പീഡനങ്ങള്ക്കൊടുവില് വിശുദ്ധയേയും ശിരച്ചേദം ചെയ്തു കൊലപ്പെടുത്തി. തുടര്ന്ന് സെഫോണിയ എന്ന് പേരായ ഒരു രാജ്ഞി നിക്കോമെദിയ വഴി വരികയും വിശുദ്ധയുടെ ഭൗതീകശരീരം ഇറ്റലിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോവുകയും ചെയ്തു. അവിടെ കാംബാനിയായില് അടക്കം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. രക്തസാക്ഷിയായ ജൂലിയാനയെ, കുമായെയിലെ വിശുദ്ധ ജൂലിയാനയായി കരുതികൊണ്ട് നിക്കോമെദിയായില് വണങ്ങുന്നത് പരക്കെ വ്യാപിക്കപ്പെട്ടതാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് നെതര്ലന്ഡ് ഈ വിശുദ്ധയ്ക്ക് ഏറെ പ്രാധാന്യം നല്കുന്ന ഒരു രാജ്യമാണ്.
പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തില് അവളുടെ ഭൗതീകാവശിഷ്ടങ്ങള് നേപ്പിള്സിലേക്ക് മാറ്റി. ലാറ്റിന് സഭയില് ഫെബ്രുവരി 16 നും ഗ്രീക്ക് സഭയില് ഡിസംബര് 21നു മാണ് വിശുദ്ധയുടെ തിരുനാള് ആഘോഷിക്കുന്നത്’. അവളുടെ പ്രവര്ത്തനങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള വിവരണങ്ങളില് സാത്താനുമായുള്ള അവളുടെ പോരാട്ടങ്ങളെ കുറിച്ചും വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. ചിറകുകളുള്ള പിശാചിനെ ചങ്ങലകൊണ്ട് ബന്ധനസ്ഥനാക്കി നിയന്ത്രിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നവളായിട്ടാണ് മിക്ക ചിത്രകാരന്മാരും വിശുദ്ധയെ ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുള്ളത്.
The oldest historical record about the saint is found in the “Martyrologium Hieronymianum.” In this account, the saint’s birthplace is mentioned as Cumae in Campania. References to the same location can also be found in the writings of Saint Gregory. It is attested that Saint Juliana was especially venerated in Naples and the surrounding regions.
A woman named Gianuaria constructed a church on her land, and for its consecration, she wished to bring the relics of Sister Severina and Saint Juliana there. Upon learning this, Saint Gregory wrote to Fortunatus, the bishop of Naples, requesting that Gianuaria’s wish be granted if possible. Both the Latin and Greek Churches have included this saint in their lists of recognized saints.
The martyr Bede describes Saint Juliana’s deeds in his martyrology, relying entirely on tradition. According to his account, Saint Juliana lived in Nicomedia. She was betrothed to a senator named Alyusius, and her father, Africanus, was a pagan who opposed Christians.
During the persecution under Emperor Maximian, after enduring many torments, Saint Juliana was ultimately beheaded. Subsequently, a queen named Sephonia traveled via Nicomedia and transported the saint’s body to Italy, where it was entombed in Cumae. Over time, devotion to the martyr Juliana as Saint Juliana of Cumae spread widely. The saint holds particular importance in the Netherlands.
At the beginning of the 13th century, her relics were transferred to Naples. In the Latin Church, her feast is celebrated on February 16, while in the Greek Church, it is observed on December 21. Descriptions of her deeds also recount her struggles against Satan. Most artists depict Saint Juliana as controlling a winged demon bound with chains.